1. Sound objects (Sem.I)

            2016 – 2017

          2. Sound objects: Historische en praktische aspecten van radio-documentaire

            Gedurende het eerste semester van 2016/2017 zal Riccardo Giacconi de cursus Sound Objects geven. De cursus is onderdeel van het Art Research Programme van het Lectoraat Kunst Theorie & Praktijk. De cursus komt voort uit Giacconi’s onderzoek naar radio-theater en radio-documentaire, evenals uit de organisatie (sinds 2012) van het HELICOTREMA Recorded Audio Festival. Tijdens dit festival staan gemeenschappelijke luistersessies en ruimte-tijd settings gewijd aan verhalende en time-based audio formats centraal.

            Studenten uit verschillende disciplines worden uitgenodigd om aan deze cursus deel te nemen, om te experimenteren met audio recording/mixing technieken en om samen te luisteren naar op geluid gebaseerde verhalende stukken zoals radio-documentaires, radio-drama’s en audio-walks.
          3. Docent Riccardo Giacconi
            Voor studenten van de KABK, KC en UL uit het 2de, 3de en 4de jaar
            4 sessies van een hele dag, oktober – december 2016
            Florian Hecker, Chimerization, 2012/1
          4. INTRODUCTIE

            Radio-spelen en radio-documentaire hebben een grote invloed uitgeoefend op het grote publiek in de tijd toen televisie nog niet veel landen had bereikt, van de jaren twintig tot de jaren vijftig. Gedurende deze decennia was radio het meest toegankelijke medium voor gemeenschappen over de hele wereld en radio-spelen waren een heel populaire vorm van vermaak. In de jaren vijftig, toen televisie voet aan de grond kreeg, luisterden steeds minder mensen naar radio-uitzendingen van dit soort, totdat deze bijna verdwenen waren.

            In het veld van hedendaagse beeldende en theatrale kunsten kan het afgelopen decennium een geleidelijke herleving worden waargenomen van audio spelen, audio drama’s, audio documentaires en uiteenlopende time-based formats gestoeld op enkel akoestische elementen. Fiona Tan, Janet Cardiff, Marinella Senatore, Meris Angioletti, Marcelline Delbecq, Susan Phillipsz, Rossella Biscotti, Oswaldo Macià en Florian Hecker zijn slechts enkele voorbeelden van kunstenaars die dit soort medium recent hebben verkend. In de afgelopen jaren hebben verschillende hedendaagse kunsttentoonstellingen plaats gevonden waarin de presentatie van geluidswerken een centrale plaats innam, waaronder de 2011 Biennale in Venetië en de 2012 Documenta in Kassel.

            Nieuwe audio formats delen kenmerken met klassieke radio-spelen, zoals:
            • het publiek wordt geacht te luisteren naar het volledige stuk (anders dan bij een geluidsinstallatie in een galeriecontext);
            • de samenkomst van het publiek is precies geregisseerd (zoals gebeurt in filmvertoningen);
            • het stuk beslaat vaak zowel gesproken taal als muzikale en geluidselementen;
            • het stuk presenteert een (fictief of waargebeurd) tijdsverloop.
          5. VOOR WIE?

            Voor BA studenten uit het 2de, 3de en 4de jaar van de Koninklijke Academie, het Koninklijk Conservatorium en de Universiteit Leiden.

            Deelname aan de gehele cursus is een voorwaarde, studiepunten worden toegekend binnen het Individueel Studie Traject (2 EC).

            Tussen de 10 en 12 studenten worden geselecteerd om deel te nemen aan het programma.
            De cursus is in het Engels.
          6. DATA

            Woensdagen van 10.00 – 18.00 u
            26 oktober, 9 november, 23 november, 7 december 2016
          7. AANMELDING

            Deelnemers worden geselecteerd op basis van een gemotiveerde aanmelding. Meld je aan vóór 9 september 2016 door een korte motivatiebrief te sturen aan: lectoraatktp@kabk.nl. De uitslag van de selectie volgt op 16 september.
          8. OPZET

            De cursus bestaat uit twee delen. In het theoretische deel wordt een korte geschiedenis van experimentele radio formats bestudeerd, in het bijzonder gericht op radio documentaires. Daartoe zal een serie luistersessies in verschillende contexten worden georganiseerd.

            Enkele specifieke stukken, zoals The solitude trilogy, een serie radio documentaires door de Canadese pianist Glenn Gould over bevolkingsgroepen in noordelijk Canada, worden als belangrijkste referentiepunten beschouwd. Gould, een van de meest beroemde pianisten van zijn tijd, begon met radio documentaires te experimenteren in 1967.


            Ook zal een serie audio werken door hedendaagse makers worden gepresenteerd, zoals Janet Cardiff, Florian Hecker, Hildegard Westerkamp, Annea Lockwood en Pauline Oliveros. Er wordt een rechtstreekse dialoog opgezet met de makers Francesca Grilli en Stijn Demeulenaere.

            Het tweede deel van de cursus is een praktisch deel. Studenten worden uitgenodigd om hun geluidscomposities over een reeks specifieke onderwerpen te ontwikkelen, door het gebruik van geluidsfragmenten of documentaire-opnamen uit archieven. In groepjes of individueel vervaardigen ze verhaallijnen, daarbij zuiver experimenterend met geluid, in een poging om het format van de radio documentaire te benaderen.
          9. RESULTATEN

            De resulterende werken worden gepresenteerd en besproken in een gemeenschappelijke luistersituatie, waarvan de details in de loop van de cursus in samenspraak met de groep zullen worden ontwikkeld. De uiteindelijke presentatie is toegankelijk voor publiek. Voor de gelegenheid wordt een web radio of een downloadbare podcast geproduceerd.
          10. DOCENT

            De cursus wordt gedoceerd door Riccardo Giacconi.

            Riccardo Giacconi
            (1985, Italië) begon zijn promotietraject aan PhDArts, Universiteit Leiden, in 2014. Hij studeerde beeldende kunsten aan de IUAV University of Venezia, aan UWE in Bristol en aan New York University. Zijn werk is tentoongesteld in verschillende instituten, zoals WUK Kunsthalle Exnergasse (Wenen), FRAC Champagne-Ardenne (Frankrijk), tranzitdisplay (Praag), MAXXI (Rome), Fondazione Sandretto Re Rebaudengo (Turijn) en in de “Résonance” sectie van de Lyon Biennale. Hij was artist-in-residence in Viafarini (Milaan), lugar a dudas (Cali, Colombia), MACRO Museum of Contemporary Art in Rome en La Box (Bourges). Hij presenteerde zijn films op verscheidene festivals, waaronder het New York Film Festival, het International Film Festival Rotterdam - IFFR, het Rome Film Festival, het Torino Film Festival en het FID Marseille International Film Festival, waar hij in 2015 de Grand Prix van de internationale competitie won.
            In 2007 richtte hij het collectief Blauer Hase mede op, waarmee hij de periodieke publicatie ‘Paesaggio’ en het ‘Helicotrema’ festival met gemeenschappelijke luistersessies cureert.  
            http://riccardogiacconi.com
          11. GASTEN

            Francesca Grilli en Stijn Demeulenaere zullen een gastcollege verzorgen.

            Francesca Grilli (1978, Italië) woont en werkt in Brussel. Ze was een resident artist aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam (2006 – 2008). In 2009 werd ze uitgenodigd door Stedelijk Museum Bureau, SMBA om deel uit te maken van Red AiR residentie. Sinds 2008 is ze lid van Fies Factory One.
            http://www.francescagrilli.com/

            Stijn Demeulenaere (1978, België) is een geluidskunstenaar, radiomaker en musicus-onderzoeker. Hij is afgestudeerd in sociologie en cultural studies en studeerde radio aan de RITS school of arts. Hij was de curator en producent van de vrije vorm radioshow ‘Radio Eliot’ op Radio Scorpio. Demeulenaere werkte als editor voor Jan Fabre en als journalist voor de Belgische publieke radiostations Klara en Radio 1 en voor het onafhankelijke radiostation Radio K Centrale in Bologna, Italië. Ook was hij een van de oprichters van het improvisatiecollectief Karen Eliot.
            http://www.stijndemeulenaere.be/
          12. REFERENTIES

            • Rudolf Arnheim, An Art of Sound, 1936
            • Caleb Kelly (red.), Sound (Whitechapel: Documents of Contemporary Art), 2011
            • Brandon LaBelle, Background Noise: Perspectives on Sound Art, 2006
            • Dan Lander en Micah Lexier (red.), Sound By Artists, 1990
            • Pauline Oliveros, Deep Listening: A Composer’s Sound Practice, 2005
            • R. Murray Schafer, The Soundscape: Our Sonic Environment and the Tuning of the World, 1993
            • Susan Sontag, The Aesthetics of Silence. Styles of Radical Will, 1966